Belgeler

Çerkes soykırımı ve sürgünü üzerine pek çok belge bulunmaktadır. Bu belgelerin çoğunluğu Rusya arşivlerindedir. İngiliz ve Osmanlı arşivleri de Çerkes soykırımı ve sürgünü üzerine çok sayıda belge sunmaktadır. Osmanlı belgelerinin önemli bir kısmı Kafkas Araştırma, Eğitim ve Dayanışma Vakfı (Kafdav) tarafından derlenmiştir. Osmanlı belgeleri konusunda Kafdav web sitesinden ayrıntılı bilgi temin edilebilir.

İngiliz belgeleri, İngiltere Hükümeti'nin resmi ulusal arşiv sitesi National Archives'dan aranabilir.

Bu sitenin "Akademik Çalışmalar" bölümünde kamuya açık belgelerin bir kısmı yer almaktadır.

Kafkasya'daki nüfusun yerleşiminde gözlenen değişiklikler yaşanan trajedinin boyutlarını gözler önüne sermektedir. Ülkeleri Çarlık Rusyası tarafından işgal edilmeden önce Adığeler Kafkasya Dağları'nın kuzeyinde, Kara Deniz'den Kafkasya'nın orta kesimlerine kadar uzanan bölgede yaşıyordu. Abhazlar, günümüzde Abhazya Cumhuriyeti'ni oluşturan bölgenin tamamında yaşıyordu. Çerkes soykırımı ve sürgününden sonra boşaltılan ve yıkılan Çerkesya'ya, Çarlık tarafından Rus, Ukraynalı, Ermeni, Gürcü ve diğer yerleşimciler yerleştirildi.

Aşağıda sunulan Kafkasya'daki nüfusun yerleşimine ilişkin iki harita, 19. yüzyıl ortalarında gerçekleşen soykırım ve sürgünün boyutunu belgelemektedir:

Caucasus 18th

Kafkasya'nın dağlı halkları: 18. yüzyıl sonları

 

Caucasus 18th

Kafkasya'nın dağlı halkları: mevcut durum
[Kaynak: Oliver Bullough, Let Our Fame be Great, London: Penguin Books, 2010.]


Washington Üniversitesi Luna Kolleksiyonu'nda bulunan 18. ve 19. Yüzyıl Kafkasya Haritaları aşağıda sunulmuştur. İlgili haritanın üzerine tıklayarak haritanın detaylarını görebilirsiniz.